''İnsanı belirleyen üç büyük kavram vardır. Birincisi bütünlük-bütünleşememe sorunsalı, ikincisi ölüm, üçüncüsü yaratma. Bunlar birbirlerine bağlıdır. Ölüm bütünleşmenin tam antipodunu oluşturur. İnsanın temel gereği bütünleşmektir. Ama ölümlü bir varlık olarak ölümü ortadan kaldıramaz, yani real dünyada bütünleşemez. İnsan irreal-ideal alanda bütünleşmesini gerçekleştirendir. İnsanın somatik-biyolojik yönü onu doğanın kölesi, tinsel yönü efendisi yapar. Bunun da mekanizması, aygıtı yaratma potansiyelinin aktive edilmesidir. İnsan ancak yaratarak, yeryüzüne yeni anlamlar, değerler, yapıtlar bırakarak ölümsüzlüğe ulaşabilir. Böyle belirlenmiş bir canlı varlıkta, varlık bütünselliğinin tehdit edildiği ya da bozulduğu durumlarda bir yeni homeostatik dengenin kurulması bağlamında fizyolojik ve psikolojik savunmaların yanı sıra tinsel savunmaların da etkinliğiyle özbilinç ve yaratma potansiyelleri harekete geçirilir; yaratma potansiyelinin hareketlenmesi çokluğun uyumlu birliğini kurmaya yöneliktir. Böylece yaratma etkinliği gerçekleşir. Yaratma etkinliğinde, inorganik varlıktan tinsel varlığa kadar, ''Mikrokosmik Sfer''den ''Makrokosmik Sfer''e kadar tüm varlık alanları bir amaç uğruna işbirliği içindedir. İnorganik olanla tinsel olan, reel olanla irreal olan, ahlaksal olanla duygusal olan, bilinçli olanla bilinç dışı olan, Mikrokosmik olanla Makrokosmik olan, arkaik olanla çağdaş olan, yöresel olanla, evrensel olan, bireysel olanla toplumsal olan ancak yaratma etkinliğinde uyumlu birlik ve bütünlüğe ulaşabilir. Bireysellik yoluyla birey-üstü olanın ifade bulması, yaratmadır. Her insanda yaratma potansiyeli vardır. Ama bazı insanlar bu potansiyeli kullanamazlar, bilincinde değillerdir. Bunda; 2500 yıldır ortaya konmuş tüm düşünsel, felsefi, inançsal, yaklaşımlarda yaratma kavramının göz ardı edilmesinin ve yaratıcılığın yarı-tanrısal bir özellik olarak ele alınmasının payı büyüktür. Oysa ki asıl insansal olan yaratıcılıktır. Hangi canlı varlık ki yeryüzüne yaratma potansiyeli ile gelmiştir, onun adı insandır. Yaratma kavramını içermeyen, insan varlığına değin hiçbir açıklama ya da tanımlama insanı yeterince belirleyemediği gibi, insanı bütün boyutlarıyla kavramayan hiçbir düşünsel sistem ve bilimsel disiplin de yeterince olgunluğa ulaşamaz.''

Dr. Süleyman Velioğlu Söyleşi,  1990.

Ben Psikopatolojik Sanat Laboratuarı’nı kurduktan sonradır ki; psikiyatri ile sanatın, yani bilimle sanatın hiç de sanıldığı gibi ayrı disiplinler olmadığını farkettim. Bu bende insan varlığını tanıma tutkusu yarattı. Bir tarafta psikiyatri, diğer tarafta nörofizyoloji, bunun yanı sıra sanat… Hepsi birleşince insanın kim olduğu sorusunu sormaya başladım. Buradan anladıklarımı yorumlayarak çağdaş insan varlığını değerlendirmeye yöneldim. Sağlıklı insan varlığını kavramada bana en çok yardımı olan kaynak Şizofrenik Süreç olmuştur. Şizofrenik Süreç bilinmeden, insan varlığı anlaşılamaz. İnsan varlığının özel bir patolojik durumu olan bu süreç insanı tanımada en büyük yol gösterici kaynaklardan biridir. Kanımca insan varlığı bir bütünleşme sürecidir. Şizofreni de insanın bütünleşmezliğinin en özel ve patolojik durumudur. Bu nedenle ilgi alanım psikiyatri, estetik, felsefe ve Şizofrenik süreçtir. İnsan varlığına değin yararlandığım kaynaklar psikiyatride dinamik psikiyatri, psikosomatik tıp, nörofizyoloji, felsefe alanında ontoloji ile çağdaş felsefi disiplin ve estetik alanda plastik sanatlardır. Bütün bunların verileriyle kendime özgü bir insan varlığı tanımı yaparak ve ona dayalı bir estetik geliştirerek sanat yapmak kaygısındayım. Sanat felsefem desteksiz, bırakılmışlık içindeki insanı, yalnız-insanı açıklamak ve insanın arkaik değerleri ile çağdaş evrensel değerleri arasındaki çelişkiden, estetik planda bir ahenk kurabilmek çabasına dayanmaktadır. Varlık kategorilerine ilişkin kalıtsal, yapısal, işlevsel özürler, bozukluklar, yetersizlikler, duyumsuzluklar ve uyumsuzlukların yanı sıra yaşamın biyolojik saatle sınırlı olması olgusu insanı bütünleşememelere, ölüme ve yokluğa yenik düşürür. Ama, canlı varlıklar içinde yalnızca insan varlığıdır ki, bu yazgıya direnir. Reel alandaki yenilgiye teslim olmaz. Yaratma edimi yoluyla ölüme ve yokluğa karşı durur. Resimlerimdeki plastik dilin arka planında yer alan sezinlenebilir dünya, insan varlığının evren içindeki serüvenidir.

Prof. Dr. Süleyman Velioğlu, İstanbul 1999.

Süleyman Velioğlu (1927-2001) düşün, psikiyatri ve sanat alanlarındaki bütünleşik çalışmaları sonucunda özgün “İnsan Varlığı Kuramı”nı oluşturdu. 2500 yıldır insan üstüne oluşturulan kuramlardan çok farklı nitelikte olan kuramını 2000 yılında “İnsan ve Yaratma Edimi” adıyla kitaplaştırdı. Süleyman Velioğlu’nun geliştirdiği resim ve sanat anlayışı da bütünüyle kuramını resmetmesidir. Süleyman Velioğlu’nun yapıtları; İstanbul Resim Heykel Müzesi’nde, Anadolu Üniversitesi Çağdaş Sanatlar Müzesi’nde, New York, Boston, New Jersey, Paris, İstanbul, Ankara, İzmir gibi kentlerdeki koleksiyonlardadır. Bu kitap Süleyman Velioğlu’nun ortaya koyduğu “İnsan Varlığı Kuramı”nı ve geliştirdiği görsel dili okuyucuyla buluşturmak amacıyla oluşturulmuştur.