Bir sanat yapıtı nasıl tanımlanır? Edebiyat, şiir, müzik, tiyatro veya mimari gibi farklı sanat dallarında, estetik ölçütler açısından genel bir uzlaşıya varmak mümkün müdür? Neden bazı eserleri değerli bulurken, diğerlerini estetik çerçevenin dışında değerlendiririz?

20. yüzyılın klasik estetik çalışmalarından biri Nicolai Hartmann’a aittir. Hartmann, bu önemli eserinde kapsamlı bir güzellik kuramı ortaya koyarak, estetik deneyimin temel unsurlarını inceler. Görme, beğenme, uzun uzadıya seyretme ve haz alma süreçlerini ayrıntılı bir şekilde ele alır. Ona göre, bu bilgiler yalnızca sanatı değil, yaşadığımız dünyaya karşı duyarlılık geliştirme ve bir form duygusu kazanma sürecini de kapsar. Hartmann, Aristoteles, Kant, Schelling, Hegel ve Schopenhauer gibi düşünürlerle sürekli bir diyalog içinde olarak, Shakespeare, Rembrandt ve Antik Çağ sanatı üzerinden özgün bir fenomenolojik yaklaşım geliştirir. Çözümlemelerinde sanatın hakikatini, sanatın değerini ve sanat ile ahlak arasındaki ilişkiyi sorgular. Ona göre estetik, metafizik bir kavram değil, ontolojik bir değerdir ve kaynağı tinde değil, doğrudan görünümde, yani gözlemlenen nesnede aranmalıdır.

Eser boyunca Hartmann, sanat tarihine en özgün katkılarından biri sayılan estetik nesnelerin tabakalaşma teorisini açıklar. Bir sanat eseri, farklı katmanlardan oluşur ve ilk bakışta fark edilmeyen bu katmanların en derin noktasında sanatçının dehası saklıdır.